Биһиги Власий Семенович Кондакову кытта Тарын оскуолатыгар бииргэ үөрэммиппит. Кини быйыл 80 сааһын томточчу туолуохтаах этэ.
Власий оччолорго “Аппа” диэн сиргэ олороро, онно хас да ыал баара. Оҕолор «Аппаттан» Тарыҥҥа сатыы үөрэнэ кэлэллэрэ. Кинилэр оскуолаларыгар ханнык да үлүгэрдээх тымныыны аахсыбакка сүүрүү-хаамыы быластаах, хойутаабакка кэлэр-барар этилэр. Салгын температурата ахсынньы-тохсунньу ыйдарга -50, -60 кыраадыстан үрдээбэт буолара.
Үөрэнэ сылдьан саас сылыйыыта доҕорбор Власийга дьиэтигэр баран хонор этим. Дьиэлэригэр саха сирэй оһоҕо баара. Киэһэ аһылыкка улахан көстүрүүлэҕэ куобах этин толору буһаран быдылыталлара. Сарсыарда эрдэ туран чэйдээн баран оскуола диэки түһүнэн кэбиһэбит. Власий оччолортон кытыгырас этэ, миигин ырааҕынан хаалларара. Кини күһүҥҥүттэн оскуолатыгар сатыы кэлэр-барар киһи тренировка бөҕө буоллаҕа. “Аппа” Тарынтан 4 км кэриҥэ тэйиччи.
Сэттис кылааһы бүтэрэн баран кини Бүлүүгэ техникумҥа үөрэнэ барбыта, мин Өймөкөөҥҥө 8-с кылааска үөрэнэр буоллум.
Ахсыһы бүтэрэн баран Тарыҥҥа сайылыы тиийэ сылдьан арай биирдэ таһырдьа труба инструмент тыаһын иһиттим, тыаһа арҕаа “Аппа” диэки бара турда. Муодарҕаан истэн турдум, күн киирэн эрэр этэ. Ол турдахпына оскуола диэкиттэн Гермогенов Сеня тиийэн кэллэ. Мин киниттэн ити ким трубаҕа оонньууруй диэн ыйыттым. Онуоха киһим: “Ээ, ити Кондаков Власий кэлбит, дьиэтигэр Аппаҕа барда, трубаҕа оонньуу үөрэммит”, — диэтэ. Мин табаарыспын эккирэтэн “Аппаҕа” барыах курдук санаан истэхпинэ, Сеня үрэххэ нууччалар мотуордаах оҥочонон кэлбиттэр диэбитигэр ону көрө сүүрдүм. Онтон от үлэтэ саҕаланна, күһүн буола оҕуста, Өймөкөөҥҥө үөрэнэ бардаҕым дии…
Мин онус кылааһы бүтэрэн баран, аармыйаҕа бардым. Онтон аармыйа кэнниттэн университеты бүтэрэн, геолог идэтин баһылаан, хоту Халыма оройуоннарыгар үлэлии баран хааллым.
1990 с. Аллараа Халымаҕа Черскайга муус устарга Хотугу норуоттар оонньуулара ыытылынна, араас улуустартан дэлэгээссийэлэр кэллилэр. Мин геолого-разведочнай партияҕа кылаабынай инженерынан үлэлии сылдьар этим. Бырааһынньык буолуон иннинэ райкомҥа улахан тэрийэр мунньах буолбута. Онно оройуоннар дэлэгээссийэлэрин тэрилтэлэринэн үллэстэн, көрсөн, хонор-аһыыр сирдэригэр илдьэн, күрэхтэһии, кэнсиэр буолар миэстэтигэр тиэрдэн, көмөлөһөргө быһаарыы ылыллыбыта. Райком бастакы сэкэритээрэ Филатов:” Ким Өймөкөөн дэлэгээссийэтин көрсөрүй?”, — диэбитигэр мин биһиги, геологтар, ылабыт, биир дойдулаахтарбын көрсүөм диэбиппэр сөбүлэспитэ.
Онон Өймөкөөн дэлэгээссийэтин аэропортка вахтаны таһар автобуһунан көрсө киирбитим. Дьон сөмөлүөттэн тахсарын кэтэһэ туран Кондаков Власийы көрөөт, тута билбитим. “Власи-ий!”, — диэн хаһыытаатым. Киһим миигин бастаан билбэтэ быһыылаах, онтон “Володяҕын дуо?”, — диэн ыйытта. Мин хайдах оҕо сааһын доҕорун билбэккиний диэбиппэр киһим күлэ-күлэ дорооболоһон, куустуһан ыллыбыт.
Өймөкөөннөрү түһэр сирдэригэр илдьэн баран доҕорбун киэһэ дьиэбэр илдьэ барбытым. Биһиги өр көрсүбэтэх дьон ааспыты санаһан, арааһы кэпсэтэн-ипсэтэн хойукка дылы олорбуппут.
Тарын бөһүөлэгэр бары олус үчүгэйдик олорбуппут. Егоровтар, Находкиннар, Неустроевтар, Кривошапкиннар, Кондаковтар, Атласовтар, Гермогеновтар, Слепцовтар. Тарынтан өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр-көстөр учуонайдар, чулуу үлэһиттэр тахсыбыттара.
Мин аармыйаҕа барарбар Тарын баара. Онтон 1966 с. уоппускаҕа кэлбиппэр Тарыммыт сабыллан, дьонум Төрүккэ көспүт этилэр. Кинилэргэ оскуола дьиэтин көтүрэн аҕалан уопсай оҥорон, биир хоһун дьоммор биэрбиттэрэ.
Тарын бөһүөлэгэ турбут сирэ кураанаҕынан көрөн сытара ыарахан хартыына этэ…
Владимир Егоров, бэтэрээн-геолог, Дьокуускай