Сэрии саҕаланыыта АХШ президенэ Ф. Рузвельт Советскай Союзка байыаннай техниканан, самолетунан көмөлөһөргө сөбүлэһэн, 1942 сыл бэс ыйын 11 күнүгэр докумуоҥҥа илии баттаабыта.
Ыраах Америкаттан Сибиири нөҥүө сэрии фронугар самолеттары тиэрдэргэ элбэх саҥа аэропорду тутуохха наада этэ. Бу соругу толороору ГУЛАГ хаайыылаахтарынан икки ый туттаран, алтынньыга «Өймөкөөн» аэропорт самолеттары түһэрэргэ бэлэм буолбута. Самолеттары көтүтэн аҕаларга сэриигэ сылдьар летчиктартан сүүмэрдээбиттэрэ. Үгүс хорсун көтүүлэри оҥорбут, орденнарынан, мэтээллэринэн наҕараадаламмыт байыаннай летчиктар алтынньы саҥатыгар самолеттары тутар сиргэ тиийбиттэрэ. Алтынньы 6 күнүттэн Фэрбенкстэн Красноярскайга диэри самолеттары тиэрдии саҕаламмыта.
Самолеттары аҕалыы маннык маршруттарынан барбыта: Америка летчиктара самолеттары авиационнай заводтартан Фэрбенкскэ диэри Канаданы нөҥүөлээн 3000 километры көтүтэн аҕалаллара. Фэрбенкскэ советскай инженердэр идэлэринэн хайдыһан самолеттары бэрэбиэркэлээн туталлара: ким мотуору (двигатели), ким электросистеманы, радионы уо.д.а. Көстүбүт итэҕэстэри американскай специалистар туораталлара. Самолеттары Фэрбенкстэн Красноярскайга диэри анал перегоночнай авиаполкалар көтүтэллэрэ: Фэрбенкстэн Уэлькальга диэри, Уэлькальтан — Сеймчаҥҥа, салгыы Дьокуускайга, Киренскэйгэ, онтон — Красноярскайга. Бу анал авиаполкалары уматыгынан хааччыйарга сэттэ авиабаза тэриллибитэ: Уэлькальга, Марковоҕа, Сеймчаҥҥа, Өймөкөөҥҥө, Дьокуускайга, Өлүөхүмэҕэ уонна Киренскэйгэ. Красноярскайга тиийбит бомбардировщиктары, грузовой самолеттары фроҥҥа көтүтэн тириэрдэллэрэ, оттон кыра истребителлэри, кынаттарын хомуйа тутан баран, тимир суолунан арҕаа ыыталлара. Бу тиийбит самолеттары сэриигэ киллэртииллэрэ. Холобур, Советскай Союз үс төгүллээх Геройа А.П. Покрышкин «Аэрокобра Р-39» истребителинэн сэрии устатыгар сэриилэспитэ. Хорсун летчик 53 өстөөх самолетун суулларбыта, 550 бойобуой көтүүнү оҥорбута.
Өймөкөөн оройуонун Томтор бөһүөлэгиттэн икки километр курдук соҕуруу сытар «Өймөкөөн» аэропорка сэрии сылларыгар түүннэри-күнүстэри самолеттар уонтан тахсалыы буолан, бөлөҕүнэн көтөн кэлэн заправкаланан, сынньанан ааһаллара. Аэропорка анал көҥүлэ суох кими да киллэрбэт этилэрэ, территория төгүрүччү хатыылаах боробулуоханан тардыллан турара, харабыллардааҕа. Манна элбэх байыаннай ыскылааттар, штаб, остолобуой, гостиница, кулууп уо.д.а. тутуулар бааллара.
Аэропорка Өймөкөөн 12 ыччата байыаннай сулууспалаабытара биллэр. Мин Слепцов Давыд Иванович тыыннааҕар көрсөн ахтыытын суруммутум.
Ол туһунан сиһилии «Хотугу сардаҥа» хаһыакка ааҕыҥ.
Розалия ДЯГИЛЕВА,
Өймөкөөн улууһун Бочуоттаах олохтооҕо,
СР култууратын туйгуна, «Гражданскай килбиэн” СР бочуоттаах
бэлиэтин хаһаайына, СР култууратын үтүөлээх үлэһитэ