Төрүт нэһилиэгин “Чэчир” уһуйаанын салайааччыта, улуус дьокутаата Уруйдаана Атласова иһитиннэрбитинэн, нэһилиэккэ ааспыт сылтан байыаннай дьайыыга ытык иэстэрин толоро сылдьан суорума суолламмыт биир дойдулаахтарын сырдык ааттарын үйэтитэр сыалтан анал бырайыак толкуйдаабыттара.
Быйылгы бырайыагы көҕүлээччинэн Төрүт орто оскуолатын алын сүһүөх учуутала Варвара Дьяконова буолар. Варвара Олеговна олунньуга улуус киинигэр ыытыллыбыт “Тымныы полюһун култуурата” диэн культурологическай пуорумҥа “Үс хоһуун — сүрэхпитигэр” диэн бырайыагын ситиһиилээхтик көмүскээн, 50 тыһ. солк. суумалаах грант ылбыта.
Бырайыак иитинэн Төрүт нэһилиэгэр соторутааҕыта анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарын, тастыҥ убайдыы быраат Атласов Иван Иванович уонна Гладков Николай Владимирович сырдык ааттарын үйэтитэр улуустааҕы күрэхтэр ыытыллыбыттара.
Бастакы күн СӨ Аҕа күнүн чэрчитинэн икки төгүллээх “Хорсун санаа” уордьан кавалера, Атласовтар дьиэ кэргэн оҕобут, эрэллээх кэргэн, икки кыыс тапталлаах амарах аҕата И.И. Атласов сырдык аатыгар «Аҕа уонна уол оҕо» диэн улуустааҕы күрэх ыытылынна. Күрэххэ 6 хамаанда кытынна. Томпо улууһуттан Иван огдообото Анна Вадимовна икки оҕотунаан кэлэн, дьүүллүүр сүбэҕэ киирбитэ.
Түмүккэ Евгений Атласов уолунаан Егордуун үрдүк чыпчаалы ыллылар. Хас биирдии дьиэ кэргэн хамаандата анал бирииһинэн бэлиэтэннэ. Иккис миэстэҕэ Вадим Катанов уонна Княжев таҕыстылар. Үсүһү Арстен Оконешников уонна Владимир Лысов ыллылар.
Манна биири бэлиэтиэҕи баҕарыллар. Саамай саастаах, көхтөөх кыттааччы Виталий Семенович Атласов эдэрдэртэн хаалсыбакка сиэнин Миша Атласовы кытта туох баар этаптарга дьоһуннаахтык кытынна. Киниэхэ Иван кэргэнэ Анна Вадимовна анал бирииһин туттарда. Маны таһынан күрэх сорох кыттыылаахтарга спонсордар бэйэлэрин анал бириистэрин анаатылар.
Быйыл пневматическай автоматынан ытыы этап быһыытынан киирдэ, эһиил Егоров Лоокут Петрович кэриэһигэр туһунан күрэхтэһии ыытыллыаҕа.
Биһиэхэ маннык таһымнаах аҕалаах уолу ситимниир, сомоҕолуур күрэх бастакытын ыытылынна. Кыттаачылар, ыалдьааччылар бары олус астынан тарҕаспыттара ол туоһутунан буолла.
Оттон иккис күн Чечня сэриитин бэтэрээнэ, Пограничнай сулууспа III истиэпэннээх туйгуна», «Георгиевский крест IV степени» бэлиэлэрдээх, «Хорсун санаа» уордьан кавалера, 2 оҕо аҕата Гладков Николай кэриэһигэр улуустааҕы «Уол оҕо — эр хоһуун» диэн ырыа куонкуруһа тэрилиннэ. Николай кыра эрдэҕиттэн ыллыырын олус сөбүлүүрэ, нэһилиэгэр «Тапталлаана» ВИА тутаах чилиэнэ этэ. Куонкурус сыалынан-соругунан уол оҕону патриоттуу өйгө-санааҕа иитии, кэрэни кэрэхсииргэ угуйуу буолла.
Куонкуруска Төрүт нэһилиэгиттэн, Уус-Ньара бөһүөлэгиттэн 20-н тахса ыллам ырыаны сэҥээрэр уолаттар кытыннылар. Кыра бөлөххө 6 саастаах Богдан Березкин (сал. Л.С. Чачуа), ортоҕо Байдам Босиков (11 саастаах, сал. Н.В. Босикова), улахан оҕолорго «Айхал» трио (сал. В.О. Дьяконова) Гран при хаһаайыннарынан буоллулар. Оттон Уус-Ньараттан кэлэн кыттыбыт Альберт Сивцев 1-кы истиэпэннээх, Артем Андросов 2-с истиэпэннээх дипломнарынан наҕараадаланнылар. Бары кыттааччыларга үөрүүлээх быһыыга-майгыга спонсордар туруорбут анал бириистэрин туттардылар.
Төрүт нэһилиэгин чулуу эр бэртэрэ Иван Атласовка уонна Николай Гладковка аналлаах бырайыакпыт бу түһүмэхтэрэ олоххо киирэллэригэр күүс-көмө буолбут нэһилиэк баһылыга Алексей Кондаковка, олохтоох дьокутааттар Наталья Каландароваҕа, Елена Слепцоваҕа, ону тэҥэ анал бириистэри туруорбут нэһилиэк дьаһалтатыгар, анал дьайыыга олохторун толук уурбут бу уолаттар чугас дьонноругар, бииргэ үөрэммит үөлээннээхтэригэр, учууталларыгар, табаарыстарыгар, Төрүт нэһилиэгин дьонугар-сэргэтигэр дириҥ махталбытын тиэрдэбит.
Уруйдууна Атласова, Варвара Дьяконова, Төрүт