Айар куттаах дьон истиҥ көрсүһүүлэригэр – биһиги биир дойдулаахпыт

Соторутааҕыта Дьокуускайга П.А. Ойуунускай аатынан литэрэтиирэ түмэлигэр «Литературнай түмэл: саҥа чааһа» диэн истиҥ тэрээһин ыытылынна.

Сэргэх тэрээһиҥҥэ сылдьыбыт биир дойдулаахпыт, Төрүт нэһилиэгин айар куттаах олохтооҕо, педагогическай үлэ бэтэрээгэ Егор Находкин санаатын үллэһиннэ.

— Тэрээһиҥҥэ биллэр-көстөр суруйааччылар муһуннулар: Дмитрий Наумов, Наталья Михалёва-Сайа, Семен Попов-Тумат, Афанасий Гуринов-Арчылан, Евдокия Иринцеева-Огдо, Ольга Корякина-Умсуура, Иван Андросов-Айанньыт о.д.а. иһирэх кэпсэтиигэ кытыннылар. Манна кэлбит хас биирдии киһи худуоһунньук эбэтэр суруйааччы оруолун холонон көрдө, маастар-кылаастарга сэргэн кыттыстылар. Киһи дуоһуйар, астынар, дууһата өрө көтөҕүллэр тэрээһинэ буолла, — диир Егор Егорович.

Дьоро күҥҥэ көрө-истэ кэлбит ыалдьыттар уонна хоһоонньуттар бэйэлэрэ суруйбут истиҥ хоһооннорун доргуччу ааҕан иһитиннэрдилэр. Маны тэҥэ дьон-сэргэ биһирэбилин ылбыт талааннаах ырыаһыттар ыллаан-туойан көрөөччүлэри олус сэргэхситтилэр.

Мин биир бэйэм, уруккуттан сөбүлүүр «Хатыҥнар сайыны түһүүллэр» диэн ырыам ааптарын, мелодист Василий Ивановы илэ көрөн, истэн олус астынным. Ону тэҥэ хоһоонньуттар түһүлгэлэригэр тахсан «Курус хотон көстүүтэ» диэн хоһооммун аахтым.

Маастар-кылаастарга дьоҕурдаах дьон араас дьарыктары көрдөрдүлэр. Ол курдук туойунан сыбаттылар, араҥаччылыыр харысхаллары, дьэрэкээн ойуулары уруһуйдаттылар, кумааҕынан араас оһуордары кырыйарга үөрэттилэр. Тэрээһиҥҥэ кэлбиттэр ону барытын олус сэргээтибит.

Бу туһунан сиһилии “Хотугу сардаҥа” хаһыакка ааҕыҥ.

Евдокия Егорова

 

Курус хотон көстүүтэ

(1970 – 1980 сс. ыччакка)

Ааһан иһэн көрөбүн

Олус курус көстүүнү —

Оҥойон турар түннүктээх

Быраҕыллыбыт хотону.

Хаһан эрэ бу манна

Көхтөөх үлэ күүрэрэ!

Үлэтиттэн дьол булан

Эдэр ыччат үөрэрэ!

Баара эбээт хотоҥҥо

Үөрүү көхтөөх кэмнэрэ.

Ыччат күүстээх үлэттэн

Дьолу булар күннэрэ!

Кулууп дьиэҕэ өрө кыынньар

Таптал — Уруу оонньуута!

Оонньуу көҕүн үөрэ ыһар

Хотон эдэр ыччата!

Ол да буоллар ыччаттар

Сүүрэн кэлэн — көхтөөхтүк

Сүөһүлэрин уулатан,

Хотоннорун ыраастаан,

Хотуулларын бэрийэн,

Ньирэйдэрин аһатан,

Үлэ нэмин бүтэрэн —

Көргө төннөр — үөрүүнэн!

Ити курдук ньиргийэн

Күүстээх үлэ үөһүгэр,

Көрдөөх күлүү күөннэнэн

КҮНнээх этэ бу хотон…

…Үлэ аны ньиргийбэт,

Хотуул быыла күөдьүйбэт,

Хотон иһэ ньимийбит —

Көрдөөх күлүү иһийбит…

Иччитэхсийбит хотоннор

Көрдөөх ыччат дьоннорун

Суохтаан аҕай тураллар

Сүрэх бааһа буоланнар!

Иччилэрэ хаһан киирэн

Күлэ-үөрэ үлэлииллэрин

Күүстээх үлэ хотонноро

Күүтэн аҕай турдахтара…

Маннык курус көстүүттэн,

Буолан ааспыт кэмнэртэн —

Сүрэх эмиэ иһийэр…

Тыыным кылгаан ньимийэр…

Егор Находкин

Читайте дальше