Сүүрүүнэн дьарыктаныы – чөл турук мэктиэтэ

Тымныыга сүүрүү марафонугар Өймөкөөн улууһуттан экстремальнай туризмынан дьарыктанар биир дойдулаахтарбыт Евгений Кривошапкин уонна Семен Баишев кытыннылар.

Марафоҥҥа аан бастакытын кыттыбыт Евгений 21 км 100 м дистанцияҕа сүүрдэ. Кини биэтэккэ сүүрэн кэлиитигэр кырачаан уола киниэхэ өйөбүл буолан аттыгар сүүрэ сылдьыбытын үгүс дьон кэрэхсии көрдө.

– Мин бастакы 10 км холкутук сүүрбүтүм. Онтон төннөн кэлиигэ трасса арыый сыырынньа буолан, уустук соҕус буолбута. Хомолтолооҕо диэн, атахпын аалларан, атаҕым таҥаһын уларыттарга күһэллибитим. Кэнэҕэскитин маныаха болҕомто ууруохха наада эбит диэн түмүккэ кэллим. Ол да буоллар, туруоруммут сыалбын ситиһэн, бириистээх миэстэҕэ тахсыбытым үөрүүлээх, — диэн санаатын эттэ Евгений Кривошапкин.

Оттон “Cold_Travel” туристическай хампаанньа дириэктэрин солбуйааччы, альпинизм 2 категориялаах инструктора, 62 саастаах Семен Баишев санаатын маннык үллэһиннэ:

— Мин улууска марафон ыытыллар буолуоҕуттан, үһүс төгүллээн кытынным: 2020 с. полумарафоҥҥа иккис, 2023 с. 10 км дистанцияҕа 1-кы миэстэ буолбутум.

Быйыл бэйэм саастыылаахтарым истэригэр 15 км дистанцияҕа биэтэккэ бастакынан сүүрэн кэллим. Маннык экстремальнай сүүрүүгэ ситиһиилээхтик кыттыы киһи ис туругуттан улахан тутулуктаах.

Мин билэрбинэн, үгүс күүстээх спортсменнар биир үксүн -40, -50 кыраадыска сүүрэртэн чаҕыйаллара баар суол. Дьиҥэр, эппитим курдук, бэйэҕэ эрэллээх буоллахха,  тоһуттар да тымныыга киһи кыаҕа арыллар, туруоруммут соруккун толорорго күүс көстөр эбит.

Мин чэпчэки атлетиканан устудьуоннуу сылдьан дьарыктанар буолбутум. Ону даҕаны физкультураҕа сылдьымаары секцияҕа сурутан. Дойдубар кыра эрдэхпиттэн тайҕаҕа киэҥ сиринэн сүүрэн-хааман улааппытым таайан, атах оонньууларыгар успуорт маастарыгар хандьыдаат буолан турардаахпын.

Быйыл саас Өлүөнэ өрүс очуостарыгар “Ледовай” марафоҥҥа, күһүн Мэҥэ Хаҥалас улууһун Нуораҕанатыгар бэтэрээннэр икки ардыларыгар уһун дистанцияҕа сүүрүүгэ кыттыбытым. Ол уопуппуттан көрдөххө, Өлүөнэ очуостара бу көстөн турдаллар да, 21 км аһаҕас сиргэ сүүрүү олус уустук эбит, биэтэк кэлэн биэрбэтэ сөхтөрбүтэ.

Аны Нуораҕанаҕа ардах кэнниттэн сүүрэргэ тирэххин буларга ыараханын бэлиэтээбитим. Онон төрөөбүт дойдубар сүүрүү ордук табыгастаах диэн сыаналаатым.

Түгэн тосхойбучча, улуус баһылыга Александр Оконешников миэхэ уонна Евгений Кривошапкиҥҥа быйылгы марафоҥҥа кыттарбытыгар аналлаах таҥас-сап атыылаһарга көмөлөспүтүгэр, марафон түмүгүнэн “Өймөкөөн Тымныы Оройо” МТ дьаһалтатын баһылыга Павел Васильев миигин сыаналаах анал бирииһинэн бэлиэтээбитигэр дириҥ махталбын тиэрдэбин.

Полумарафоҥҥа дьахталларга бэйэтин категориятыгар 1-кы миэстэни ылбыт Таатта улууһуттан сылдьар Валентина Доргуева-Хатылаева уопуттаах сүүрээччи. Кини СӨ успуордун уонна үлэ бэтэрээнэ, элбэх оҕо ийэтэ, эйэҕэс эбэ.

Валентина Гаврильевна төһө даҕаны 65 саастаах буоллар, көстөрүн курдук, билигин даҕаны сөбүлүүр дьарыгын – сүүрүүнү бырахпат, чөл олоҕу, успуорду өрө тутар киһи. Кини ситиһиититтэн сороҕун эрэ аҕыннахха, ыраах дистанцияҕа сүүрүүгэ Европаҕа тиийэ чөмпүйүөннээбит, РФ сүүмэрдиир хамаандатын, өрөспүүбүлүкэ спортивнай кулууптарын солбуллубат чилиэнэ. Хаста даҕаны сыл бастыҥ спортсменын аатын ылан турардаах.

Валентина Доргуева: “Сылы быһа бэлэмнэнэн, дьарыктанан эһиил эмиэ Өймөкөөҥҥө марафоҥҥа сүүрэ тиийэр баҕа санаалаахпын. Тымныы полюһун олохтоохторо ньир-бааччы олорон, таһаарыылаахтык үлэлээн,  айа-тута сылдьаргытыгар, олох үөһүгэр буолан, бука бары үрдүк чыпчааллары дабайаргытыгар баҕарабын”, — диэн кини улуус дьонугар-сэргэтигэр баҕа санаатын бастыҥын тириэртэ, марфону тэрийээччилэргэ махтанна.

Любовь Кривошапкина

Читайте дальше