Мин хос эһэм — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа

Мин хос эһэм буолар Луковцев Иннокентий Григорьевич — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, 2-с группалаах инбэлиит, «Албан аат» уордьан I, II степенин кавалера.

Кини 1921 сыллаахха Таатта улууһун Баайаҕа нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Сэрии саҕаланарыгар 19 саастааҕа, Дьокуускай куоракка милииссийэҕэ үлэлиирэ. 1941 сыл от ыйыгар эдэр уол военкоматтан сэриигэ барарга бэбиэскэ туппута. Дойдута Баайаҕа  куораттан ыраах буолан, дьонун кытта быраһаайдаспакка да сэриигэ барбыта.

Сэриигэ ыҥырыллыбыт дьон 1941 сыллаахха атырдьах ыйыгар бастакы этэрээттэри кытта «Пропагандист», «Карл Маркс» диэн пароходтарынан Өлүөнэ өрүһү өксөйөн, Иркутскайга устубуттара. Иркутскайтан кинини Новосибирскай уобалас Куйбышев куоратын полковой оскуолатыгар үөрэттэрэ ыыппыттара. Онтон күһүн Барабинскай диэн сиргэ пехота чааһыгар үөрэҕин салҕаабыта. Кыһын Москаленко диэн станцияҕа тимир суол транспорын батальонугар сулууспалаабыта.

1942 сыл олунньутугар хос эһэбин фроҥҥа ыыппыттара. Кини байыаннай чааһыгар соҕотох саха этэ. Олус өр айаннаан Москубаҕа тиийбиттэрэ, онно икки күн тохтоон ааспыттара.

Сэриигэ аттанаачылар Октябрьскай тимир суолунан аны Калинин диэн куоракка тиийбиттэрэ. Бу сир улаханнык урусхалланан көрсүбүт. Салгыы хос эһэм aax өстөөхтөн босхоломмут сирдэринэн Волхово өрүскэ тиийбиттэрэ.

Хос эһэм Хотугулуу-Арҕааҥҥы фронт 1-кы гвардейскай стрелковай корпуһун 399 стрелковай полкатыгар сэриилэспитэ.

1943 сыл олунньутугар  бу корпус байыастара Старорусскай группировка 34-с армиятын кытта Демянскай оройуонугар өстөөх 16-с армиятын 7-с дивизиятын төгүрүйбүттэрэ. Ол кыргыһыыга хос эһэм Луковцев Иннокентий Григорьевич эмиэ кыттыбыта. Сэрии салҕанан бара турбута. Саас кинилэргэ икки танканы ыыппыттарын, иккиэннэрин өстөөх тута үнтү тэптэрбит. 16-с немецтэр армияларын үлтүрүтүү кэмигэр мин хос эһэм мина оскуолкатыттан улаханнык бааһырбыта. Күүстээх ытыалаһыы бара турдаҕына, нэһиилэ сыылан, сэрии толоонуттан тахсыбыта. Бастаан Боровики куорат госпиталыгар эмтэммитэ, онтон кинини Рыбинскайга ыыппыттара. Бааһырыыта улахан буолан, тыылга Челябинскай куоракка салгыы эмтэнэригэр дьаһайбыттара. Хас да эппэрээссийэ кэнниттэн, өр эмтээн баран, 2-с группалаах инбэлиит докумуонун толорон, дойдутугар ыыппыттара. Хорсуннук сэриилэспитин  иһин хос эһэм «Албан аат» уордьан 3-с истиэпэнинэн наҕараадаламмыта уонна өссө кини икки мэтээллээх.

Сэрии кэнниттэн хос эһэм Дьокуускайдааҕы педагогическай училищены бүтэрэн, Томпо Хаандыгатыгар 25 сыл устата учууталынан, оскуола дириэктэринэн, Таатта Баайаҕатыгар оскуола сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ.

1949 с. кини хос эбэбинээн Февронья Егоровналыын ыал буолбуттара, биэс оҕоломмуттара. Хос эһэм 1971 сыллаахха өлбүтэ.

Мин хос эһэбинэн киэн туттабын. Эйэлээх олоҕу аҕалсыбытыгар киниэхэ муҥура суох махтанабын!

Алгыстаана Попова, Н.О. Кривошапкин аатынан Өймөкөөн орто оскуолатын 6-с кылааһын үөрэнээччитэ

Бу туһунан сиһилии “Хотугу сардаҥа” хаһыакка ааҕыҥ.

Читайте дальше