Хос эһэлээх эбэм олохторо – биһиэхэ үйэлээх өйдөбүнньүк

Киһи аймах олоҕун суола, дьылҕатын тардыыта диэн олус дириҥ, кистэлэҥ. Удьуор утумун салҕаан, төрүт-уус историятын өйгө тутан, ытык дьоммут ааттарын үйэтитэр – ытык иэспит буолар.

Мин бу ахтыыбын өссө 2009 сыллаахха Н.О. Кривошапкин аатынан Өймөкөөн орто оскуолатын 3-с кылааһыгар үөрэнэ сылдьан, кылааспыт салайааччыта Саргылаана Егоровна Сивцева салалтатынан, хос эһэм уонна хос эбэм олохторун, ахтыыларын сурукка тиспитим. Оччотооҕу оҕо өйө иҥэриммит ыар дьылҕа сүрүн өйдөбүл, билиҥҥи олохпун сирдиир тирэх буолбута.

Оскуолабын бүтэрэн баран 2018 с. Хаандыгатааҕы техникумҥа үөрэнэн, массыына өрөмүөнүн маастарын идэтин баһылаабытым. Онтон Уус-Ньараҕа тиийэн бульдозеристаан, сыралаах үлэҕэ сылдьыбытым. Бу инженерияҕа чугас идэлэр олоҕум тутулунан буолбуттара. Билигин мин Мирнэй куоратыгар ньиэп хампаанньатыгар үлэлии сылдьабын, Сахабыт сирин сайдыытыгар бэйэм кылааппын киллэрсэбин.

Бу барыта силистээх-мутуктаах, бэл диэтэр, сэрии уоттаах сылларыгар хос эһэм уонна хос эбэм көрдөрбүт үлэҕэ бэриниилэрин уонна дьулуурдарын ситимэ, салҕааһына буолар диэн эрэллээхпин.

Хос эһэм уонна хос эбэм ахтыыларын хомуйан, сурукка тиһэн кинилэр сырдык ааттарын үйэтиппиппиттэн астынабын, киэн туттабын. Кинилэр дьылҕаларын ыарахана, кыайыылаах олохторо кэлэр көлүөнэлэргэ улахан уруок, күүс-көмө буолуоҕа.

Ытык дьоммут ахтыыларын биһиги дьиэ кэргэн, аймахтар үйэ-саас тухары ытыктабыллаах өйдөбүнньүк оҥостон илдьэ сылдьыахпыт, кинилэр удьуордара кимтэн кииннээхтэрин, туох суоллаахтарын-иистээхтэрин мэлдьи саныы сылдьыахпыт.

Ааспыт кэм алдьархайдаах ыар холобура билиҥҥи олохпут сыанатын үрдэтэр, күндүтүтэр, киһи киһиэхэ уонна төрөөбүт сиргэ-дойдуга ытыктабылы уонна тапталы үөскэтэр.

 МИН хос эһэм Вензель Семен Саввич 1914 с. Өймөкөөҥҥө төрөөбүтэ. Үөрэҕэ суоҕа. Кыра саастааҕар аҕата өлөн тулаайах хаалан, ийэлэрэ иитэр кыаҕа суох буолан, икки кыраларын аймахтарыгар ииттэрэ биэрбит.

Бэйэтэ кыра эрдэҕиттэн үлэҕэ мускуллубут. От-мас үлэтигэр улахан дьону кытта сылдьыбыт. Бэйэтин кыанар күүстээх киһи эбит. Кэлин үчүгэй булчут аатыран сылдьыбыта. Сэрии саҕана үлэ фронугар ыҥырыллан, Томторго байыаннай аэропорт оҥоһуутугар үлэлээбитэ. Үлэ, тыыл бэтэрээнэ хос эһэм 56 сааһыгар 1970 с. күн сириттэн күрэммитэ.

 ХОС эбэм Кривошапкина Марфа Никитична 1916 с. Өймөкөөҥҥө Дьаахса диэн сиргэ төрөөбүтэ. Ийэтэ эрдэ өлөн, оҕо сааһа эрэйдээхтик ааспыта. Аҕата кинини Томторго аҕабыт эмээхсинигэр (ийээбит) сорук-боллур оҕо оҥосторугар биэрбит. Ону хос эбэм ийээбит атаҕастыырын тулуйбакка, биир сыл сылдьан баран күрээн хаалбыт. Итинтэн ыла ыла аҕатын кытта сылдьыбыт. Оҕо эрдэҕиттэн ыарахан үлэҕэ буспута-хаппыта. Тыыл, холхуос, сопхуос тутуутун бэтэрээнэ этэ, элбэх мэтээллэринэн бэлиэтэммитэ. Хос эбэм 80 саастааҕар 1996 с. олохтон туораабыта.

Евгений ТЫРЫЛГИН,

ньиэп хампаанньатын үлэһитэ,

Мииринэй куорат

 

Читайте дальше