Суох буоллун сэрии, туругур Эйэ!

Сэриигэ Саха сирин хотугу оройуоннарыттан хомуур суоҕа. Ол оннугар тыылга үлэни сэрии фронун курдук санаан туран, дьон-сэргэ бэйэни харыстаммакка Кыайыы туhугар геройдуу үлэлээбиттэрэ.  Өймөкөөнтөн сэриигэ икки киhи кыттыбыта биллэр: Заболоцкай Павел Васильевич, 1912 с. төрүөх, сэрии иннигэр Якутскайга «Кыым» хаhыат редакциятыгар үлэлии сылдьан 1942 с. сэриигэ ыҥырыллыбыт. Кривошапкин Афанасий Данилович, 1915 с.  төрүөх, Тарын-Үрэх нэhилиэгин олохтооҕо, эмиэ сэриигэ 1942 с. ыҥырыллыбыт. Иккиэн уоттаах сэрии хонуутуттан төннүбэтэхтэрэ.

1942 с. Томторго байыаннай аэропорт тутуллан, онно Америкаттан фроҥҥа ааһар самолёттары түhэрэн ыыталлара. Аэропорт тутуутугар Төрүттэн Кривошапкин Дмитрий Афанасьевич, Кондаков Федор Иннокентьевич (Сүөдэкэ), Кондаков Николай Прокопьевич (Тымай), Слепцов Николай Петрович (Золотой), Слепцов Петр Петрович II, Атласов Семен Романович сылдьыбыттара биллэр.

Хас биирдии үлэhит дьулуурдаахтык үлэлээтэҕинэ сэриигэ сылдьар саллаат курдук өстөөҕү  өһөрөр  диэн хараҥаттан хараҥаҕа  дылы үлэлиилэрэ. Хас биирдии үлэни кыайар киhи 1000-1500 солк. дылы үбү биэрэргэ сорунара, итини таhынан хаhаайыстыбалартан эт, арыы ыыталлара, итии танаhы тиктэрэн хомуйаллара.

Сэрии сылларыгар бородууктаҕа карточнай систиэмэ киирбитэ. Киhиэхэ ыйга 3 кг бурдук, 50 г чэй, табах бэриллэрэ. Ити ыар балаhыанньаны нэhилиэнньэ бүтүннүүтэ өйдүүрэ, өстөөҕү  утары фронт иhин үлэлиибит, олоробут диэн өйдөбүллээх олоҕу олорбуттара.

Уоппуска, сынньалаҥ диэн суох буолара. Ол курдук стахановецтыы, ударниктыы күрэхтэhии кытаанах буолара. Хармааҥҥа биир да солкуобай хаалбат этэ, барыта заемҥа, фроҥҥа барара. Сэрии кэмигэр соя диэн лэппиэскэ да, килиэп да буолбат бурдугу  биэрэллэрэ. Чэй да суоҕа. Кучу оту хатаран чэй оҥостоллоро. Сэрии кэмигэр кыаллар эр дьону барытын хомуйан үлэ фронугар Киренскэйгэ, Сангарга ыыталаабыттара. Наар оҕо — дьахтар туох баар үлэни барытын үлэлииллэрэ.  Куобах, булт баар буолан Өймөкөөн оройуона улахан хоргуйууну билбэтэҕэ.

Сэриини кыайан, дьон-сэргэ санаата күүhүрбүтэ. Улахан үөрүүлээх ыһыах тэриллибитэ. Оччотооҕу көлүөнэ сэрии ыар сылларын эрэйин эҥэринэн тэлэн, кыhалҕаны кытаанахтык билэн, кыайыылаахтык үлэлээн аныгы көлүөнэҕэ үтүө холобур буолар. Сыллары уҥуордаан кинилэр биһиэхэ этэллэр: «Суох буоллун сэрии, суох буоллун өлүү, туругур Эйэ!»

Лена Кондакова, 9-с кылаас

Сиһилии “Хотугу сардаҥа” хаһыакка ааҕаарыҥ.

Читайте дальше