Потребкэпэрэтииптэри өйүүргэ өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүттэн быйыл 143 мөл. солкуобай тиксэрилиннэ

Тыа хаһаайыстыбатын потребительскай кэпэрэтииптэригэр анаан, “Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр 2020 – 2024 сылларга тыа хаһаайыстыбатын сайыннарыы итиэннэ тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатын, сырьетун уонна аһын-үөлүн ырыынактарын сүрүннээһин” судаарыстыбаннай бырагырааманы олоххо киллэрии сүнньүнэн, 2020 сылтан саҕалаан өйөбүл саҥа төһүүтэ олохтоммута. Ол – тыа хаһаайыстыбатын потребительскай кэпэрэтииптэрэ хотон, сайылык уонна оҕуруот аһын, хортуоппуйу уурар-харайар эбийиэги тутталларыгар, саҥалыы оҥостоллоругар көрсөр ороскуоттарын сорҕотун толуйууга үбүнэн көмө.

Өйөбүлгэ, биллэн турар, баҕарбыт эрэ барыта тиксибэт. Балаһыанньа быһыытынан, саҥа тутуллуохтаах эбэтэр саҥалыы өрөмүөннэниэхтээх хотон 100 төбө ынах сүөһүгэ суоттанар итиэннэ симиэтэ отчуотугар ыйыллыбыт ороскуот 90 бырыһыаныттан тахсыбат, ол гынан баран, биир кэпэрэтиипкэ 10 мөл. солкуобайтан ордуга суох кээмэйдээх субсидия бэриллэр. Потребительскай кэпэрэтииптэр сайылык туттар, саҥалыы оҥостор буоллахтарына, эмиэ 100 төбө сүөһүгэ суоттаныахтаахтар. Симиэтэҕэ ыйбыт былаанныыр ороскуоттарын эмиэ 90 бырыһыаныттан таһымнаабат кээмэйигэр көмө оҥоһуллар. Ити эрээри, сайылыкка 3 мөл. солкуобайтан ордук бэриллибэт. Оҕуруот аһын, хортуоппуйу уурар-харайар тутуу, муҥутаан, 100 туоннаҕа диэри киирэр истээх буолуохтаах. Ороскуот 90 бырыһыана толуйуллар. Субсидия муҥутуур кээмэйэ 8 мөл. солкуобайтан тахсыа суохтаах.

Көмө саҕаламмыт сылыгар 6 тыа хаһаайыстыбатын потребительскай кэпэрэтиибигэр 100-түү төбө сүөһүгэ саҥа хотон тутталларыгар 36,9 мөл. солкуобай бэриллибитэ. Онтон эһиилигэр, 2021 сыллаахха, 14 кэпэрэтиип холбоон 98,5 мөл. солкуобайдаах субсидия харчытын ылбыттара. Бу иһиттэн 6 кэпэрэтиип 100-түү сүөһү турар хотонун туттубута. Былырыын 7 кэпэрэтиип көмөнөн туһаммыта. Кинилэргэ холбоон 48,5 мөл. солкуобай тиксэриллибитэ: хотон туттар 4 кэпэрэтиипкэ– 36,3 мөл. солкуобай, 2 кэпэрэтиипкэ сайылык тутталларыгар – 4,3 мөл. солкуобай уонна 1 кэпэрэтиип оҕуруот аһын, хортуоппуйу уурар-харайар эбийиэги туттарыгар – 7,9 мөл. солкуобай.

Быйыл бу хайысхаҕа 60 мөл. (чуолкайа – 59 мөл. 900 тыһ.) солкуобай көрүллүбүтүн Хаҥалас, Кэбээйи, Уус Алдан, Үөһээ Бүлүү улуустарыгар үлэлиир кэпэрэтииптэргэ 4 хотон, Кэбээйи, Томпо, Сунтаар улуустарыгар 5 сайылык уонна Нам улууһугар оҕуруот аһын уурар-харайар эбийиэк тутууларыгар үллэрэн биэрдилэр.

Быйыл судаарыстыбаттан көмө ылбыт потребкэпэрэтииптэр бу 2023 сыл иһинэн дьоҕус уонна орто урбааннаах итиэннэ кэтэх хаһаайыстыбалаах дьон истэриттэн 544 саҥа чилиэни бэйэлэригэр тардыахтаахтар. Өрөспүүбүлүкэҕэ, ааспыт сыллааҕы түмүгүнэн отчуоттаабыт тэрилтэ ахсааныттан сирдэттэххэ, 226 тыа хаһаайыстыбатын потребительскай кэпэрэтиибэ баарыттан ынах сүөһүнү, сылгыны иитиигэ өҥө оҥорооччута – 154, астыыра – 55, хааччыйара-батарара – 7, кирэдьииттиирэ – 10. Потребительскайдар бары холбоон 43 тыһ. чилиэннээхтэриттэн 36,4 тыһ. киһи (82 бырыһыана) кирэдьииттиир кэпэрэтииптэргэ турар. Өҥө оҥорооччулар 2,8 тыһ., астыыр-үөллүүр кэпэрэтииптэр 4,1 тыһ. чилиэннээхтэр. Онон, чуолаан, тыа сиригэр дьон сүөһүтүн-сылгытын көрөр-иитэр кэпэрэтииптэр кэккэлэрин хаҥаталларыгар ис кыах баар. Оҥоһуллар өйөбүл төһөнөн элбэх киһини хабар даҕаны, соччонон көдьүүстээх буолуоҕа биллэр.

Василий Никифоров

Хаартыскаларга: Үөһээ Дьааҥыга «Алгыс» ТХПК 2022 с. туттубут сайылык-хотоно; Үөһээ Бүлүү улууһугар 2021 с. 5 потребкэпэрэтиип 100-түү сүөһү турар саҥа хотонноммута.

Читайте дальше